[ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 73 تا 74 ] لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلاَّ إِلهٌ واحِدٌ وَ إِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 73 ) أَ فَلا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَهُ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 74 ) بحقيقت كافر شدند آنان كه گفتند كه : خداى سيّم سه است و اين قول جمهور ترسايان است از ملكائيان و نسطوريان و يعقوبيان « 1 » و اين سه كه گفته آمد بر طريق اتّحاد گفتند و اين نامعقول است براى آنكه محالست كه سه ذات يكى شود آنگه حقّ تعالى خبر داد و تكذيب ايشان كرد و گفت : هيچ خدائى نيست الّا يك خداى و اگر بازناستند اين جماعت كه اين ميگويند رسد به آنان كه كافر شدند از اينان عذابى دردناك يعنى بآنانكه بر كفر اصرار كنند ازيشان و وجهى ديگر آنست كه براى آن گفت : [ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ ] تا وعيد شامل نباشد هر دو گروه را كه ذكر ايشان در آيت رفته است آنگه بر سبيل تقريع و توبيخ گفت : آيا « 2 » اين قوم توبه نميكنند و با خداى تعالى نميگردند و پناه باطاعت و عبادت او نمىدهند و ازو آمرزش و استغفار نميخواهند و خداى تعالى غفور و رحيم است آمرزنده و مهربان است بيامرزد بفضل و رحمت خود آن را كه با درگاه او شود . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 75 تا 76 ] مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كانا يَأْكُلانِ الطَّعامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْآياتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ ( 75 ) قُلْ أَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً وَ اللَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ( 76 ) حقّ تعالى گفتار شنيع آن جماعت بريشان ردّ كرد و گفت : نيست عيسى بن مريم اّلا پيغمبرى كه پيش ازو دگر پيغمبران رفتند و مادرش زنى صدّيقه و راستيگو بود و براست دارنده آيات خداى را و مؤمن بمنزلت او و پسرش و آياتى كه خداى تعالى دريشان بخلقان نمود چنان كه گفت : و صدّقت بكلمات ربّها ، آنگه ترسايان را تنبيه كرد بر آنكه آنكس كه طعام خورد و محتاج طعام باشد و اگر نخورد زنده نماند و او جسمى ضعيف و محدث « 3 » و محتاج بود خدائى را نشايد اهل معانى گفتند كه به اين كنايت كرد از قضاء حاجت يعنى آنكس كه

--> ( 1 ) - در غالب نسخ : « و اين قوم جهودان و ترسايانند از ملكائيان و نسطوريان » . ( 2 ) - در نسخهء قديمى و بعضى نسخ معتمدهء ديگر « اى » بجاى : « آيا » . ( 3 ) - در نسخ اين تفسير : « مجوف » و متن مطابق تفسير ابو الفتوح است .